Haber

İtalyan mutfağında domates| HT Gastro


Domatesin olmadığı bir yemek tarifi düşünemeyiz. Hele ki söz konusu İtalya mutfağı olduğunda. Pizzayı pizza yapan domatesli sosudur, spagetti ise üzerindeki domatesli karışımla anlam kazanır. İtalyan mutfağının DNA’larına işleyen domates ile ilgili en ilginç bilgi aslında meyvenin bu topraklara sadece 19. yüzyılda gelmiş olmasıdır.

Bugün İtalyan yemeklerini domatessiz hayal edilemiyor olsa da 19. yüzyıl öncesinde domatesin zehirli olduğunu düşünmeleri şu an kulağa son derece saçma geliyor.

  • Dante pizza yemedi

    İtalyanlar için domates “pomo d’oro” yani “altın elma”dır. Dünyada, İtalyan mutfağı gibi domatese saplantılı çok az mutfak vardır. Pizzayı pizza yapan makarnayı makarna yapan yegane malzeme olan domates nasıl olur da İtalyanlara özgün olmaz? Bir diğer deyişle domates İtalyan değil. Pennsylvania Üniversitesi’nde İtalyan yemek tarihi dersleri veren Dr. Eva Del Soldato, “insanlar tersini düşünse de Dante ve onun nesli pizzayı bilmiyordu” diyor.

    Domatesin yemeklere kattığı eşsiz lezzetin her zaman var olduğunu düşünsek de aslında İtalyan mutfağının çok da eski olmadığı çarpıcı bir bilgi. Dolayısıyla İtalya’nın ülke ile özdeşleşen mutfağı moderndir.

  • Bugünkü İtalyan yemek tarifleri sadece 1861’e kadar uzanıyor. Domatesin keşfinin ardından tarihi yemek tariflerinin neredeyse tamamı değişti. Özünde aynı olduğu iddia edilse de domatesin içine katıldığı her şeyin tadını nasıl değiştirdiğini düşünürsek, 1861 öncesinde yemeklerin lezzetleri kesinlikle çok farklıydı.

  • Yemek kültürü toplumsal hayatı ve tarihi etkiler

    Bir bölgede bir gıda maddesinin tamamen göz ardı edilmesi veya başka bir ülkede bir gıdaya olan ilginin bir anda artması son derece sık görülür. Örneğin ABD’de lahananın popülerleştiği dönemde İtalya’da lahananın “kötü” olduğu düşünülüyordu. Popülarite arttıkça klasik yemek tarifleri değişmeye başlar, yeni malzemeler eklendikçe özü aynı olan tarifler de başka tariflere dönüşürler.

    Yemek ile ilgili konular çok ciddiye alınmaz ama aslında yeme kültürünün değişmesi tarihi, toplumsal hayatı, siyaseti ve hatta insan davranışını bile değiştirebilir.

  • Domatesin Avrupa’ya yolculuğu

    Güney Avrupa’nın domatesle tanışması, İspanyolların Güney Amerika’ya yaptıkları coğrafi keşiflerle başladı. Azteklere ait bir meyve olan domatesi İspanyollar 1500’lerde kıtaya getirdiler. Tam olarak nasıl olduğuna dair net bilgi bulunmasa da bir iddiaya göre domates İspanya’dan İtalya’ya, göçe zorlanan Sefarad Yahudileri tarafından 1492’de getirilmiş.

    Yolculuğun detayları kesin olmasa da 1548’de Pisa’daki Cosimo botanik bahçelerinde domates olduğunu biliyoruz. O dönemde İtalya’da domatese karşı çok fazla önyargı vardı, diyor Del Soldato.

    Domates’ten Avrupa’da 200 yıldan fazla bir süre neden korkuldu? Baştan beri domates nasıl ve neden bu kadar kötü bir üne sahipti? Domates, Avrupa’da ve Kuzey Amerika’daki kolonilerde 1700’lerin sonuna dek iki yüzyıl boyunca hor görülmüş; Avrupalıların çoğu domatesten korkmuş.

  • Domates o yıllarda “yenmeyen” meyve olarak görülüyor. Dönemin baskın Galenic (Antik Yunan doktor Galen’in öğretilerinden gelen) tıp anlayışına göre “kötü olduğu için yenmeyen yiyecek” olarak kabul ediliyor. Patlıcanla beraber domates de kötü yiyecek çünkü toprağa yakın yetişen yiyeceklerden.

    Doğa bilimciler de yanılıp köklerindeki benzerlik yüzünden domatesi, patlıcangillerden zehirli bir başka bitkiyle, adamotuyla karıştırmış. Giles Coren’in önsözüyle yayımlanan “The Story of Food” kitabında, domatesi kayda geçiren ilk kişinin 1544 yılında, domatesi yeni bir patlıcan türü olarak tanımlayan İtalyan şifacı ve botanikçi Pietro Andre Mattioli olduğu yazılmış.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
instagram takipçi hilesi organik takipçi satın al bayan takipçi satın al takipçi satın al instagram beğeni arttırma instagram takipçi satın al ege tülek takipçi satın al takipçi satın al Takipçi kasma hilesi Ücretsiz Video İndir porno izle takipçi satın al tarot fal baktır